Монголын нутагт анх удаа илэрсэн ховор эртний утлагын сав
Монгол Улсын нутаг дэвсгэрээс анх удаа илэрсэн ховор үнэт олдвор болох утлагын сав Завхан аймгийн Ямаан усны археологийн дурсгалт газраас олдсон байдаг. Судалгаагаар уг утлагын сав нь Баруун Хань улсын үед хийгдсэн бөгөөд тухайн цаг үедээ өндөр түвшний язгууртнуудын хэрэглэдэг, цор ганц хувь урласан тансаг эдлэл болохыг тогтоосон байна. Энэхүү олдвор нь Хүннүгийн язгууртны булшнаас илэрсэн бөгөөд хийц, урлалын хувьд онцгой ач холбогдолтой юм. Утлагын савны дээд хэсэгт Сүмбэр уулын дүрслэл, түүнийг тойрсон бодь гөрөөс, харин доод хэсэгтээ туулай, бар, хулгана зэрэг дөрвөн амьтны дүрсийг нарийн хийцтэйгээр сийлж дүрсэлжээ. Эдгээр дүрслэл нь тухайн үеийн шашин шүтлэг, бэлгэдэл, ертөнцийг үзэх үзэлтэй нягт холбоотой хэмээн судлаачид үзэж байна.

